GEBELİKTE (HAMİLELİKTE) KANSIZLIK TEDAVİSİ

GEBELİKTE (HAMİLELİKTE) KANSIZLIK TEDAVİSİ
HAMİLELİKTE ANEMİ VE TEDAVİSİ
Hamilelikte kansızlığın (aneminin) en yaygın türü demir eksikliği anemisi olduğu için burada demir eksikliği anemisinin tedavisi anlatılacaktır.

Demir eksikliği anemisinin tedavisi:
Gebelikte demir eksikliğine bağlı kansızlığın tedavisinde amaç vücuttaki demir depolarının doldurulmasıdır. Demir ilaçları ile bir süre sonra kansızlık düzelebilir ancak bu tedavinin yeterli olduğu anlamına gelmez, demir depoları dolana kadar tedaviye devam etmek gerekir. Kansızlığın düzelmesi ve demir depolarının dolması yapılan kan tahlilleri ile basitçe tespit edilebilmektedir. Kansızlık düzeldikten sonra 3 ay daha demir ilacı verilmesi demir depolarının dolması için yeterlidir.

Tedavide ağızdan, kas içine (kas içine iğne ile, intramuskuler enjeksiyon) veya damardan serum ile verilen demir ilaçları kullanılabilir. Kas işine yapılan enjeksiyonlar ve damardan verilen ilaçlar ağızdan alınan haplara göre daha hızlı düzelme sağlarlar.

Hamilelikte kansızlığa iyi gelen demirden zengin yiyecekler:
Kırmızı et ve tavuk eti, baklagiller, yumurta, pekmez, yeşil sebzeler, kuru üzüm, kuru kayısı, fındık, fıstık gibi besinler demirden zengindir.
Ağızdan alınan demir ilaçları portakal suyu gibi C vitamininden zengin besinlerle beraber alınırsa demirin barsaktan emilimi daha fazla olur. Çay, kahve, süt, süt ürünleri, yumurta, tetrasiklin antbiyotikler, kalsiyum ilaçları demir ilaçlarının ve besinlerdeki demirin emilimini azaltırlar, bu nedenle ilaçlarla beraber alınmamalıdır. Çay yemeklerden en az 45 dakika sonra içilmelidir.

Hamilelik döneminde kansızlık olması daha her anneye önlem amacıyla mutlaka rutin olarak demir ilaçları (halk arasında kan hapı) verilmelidir. Bu konuda ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Yiyeceklerle içeceklerle alınan demir yeterli değildir, ilaçları kullanmak gerekir:
Bu konuda son olarak şunu vurgulamak gerekir ki yiyecekler ve içeceklerle alınan demir gebelikte demir eksikliğine bağlı kansızlığı önlemek için veya kansızlığı tedavi etmek için asla yeterli olmaz, mutlaka demir ilaçları kullanılmalıdır. Yiyeceklerle alınabilecek demir miktarı ve alınan demirin emilme oranı kısıtlıdır. Fazla demir almak amacıyla bazı yiyecekleri, içecekleri çok aşırı tüketmek de faydadan çok zarar getirebilir. Gereksiz kilo ve yağ depolanmasına neden olabilir. Bu nedenle demirden zengin besinler normal miktarda tüketilmelidir ve demir eksikliği demir ilaçları ile giderilmelidir.

DÖRTLÜ TEST NASIL YAPILIR?

DÖRTLÜ TEST NASIL YAPILIR?
DÖRTLÜ TARAMA TESTİ NASIL YAPILIR?
Dörtlü test ne zaman yapılır?
Gebelikte dörtlü test 16-20 (bazı merkezlerde 15-22) haftalar arasında yapılır. Bu haftaların dışında yapılamaz.

Nasıl yapılır?
Hamilelikte dörtlü test yapılacağı gün anneye önce ultrason muayenesi yapılır ve bebeğin ölçümleri alınır. Aynı gün anne tahlil için kan verir. Kanın aç karnına veya tok karnına verilmesi sonucu etkilemez. Aynı normal kan tahlillerinde olduğu gibi az miktarda kan alınır ve bu kanda B-HCG, u-E2 (serbest estriol), AFP, İnhibin-A isminde 4 değere bakılır. Bu değerlerle birlikte ultrasonda ölçülen değerler ve annenin doğum tarihi, son adet tarihi, kilosu, sigara kullanıp kullanmadığı gibi bilgiler bilgisayar programına girilir. Bilgisayar programı yaptığı hesaplamalar sonucunda risk düzeyini belirler. Sonuçta trizomi 21 (Down sendromu), trizomi 18 (Edwards sendromu) ve nöral tüp defekti için üç ayrı risk sonucu verir.

Sonuç kaç günde çıkar?
Dörtlü test sonucu en geç bir kaç gün içerisinde çıkmaktadır. Sonuç çıktığında mutlaka doktorunuza göstermelisiniz. Sonuçtaki riskin düşük veya yüksek olmasına göre hamilelikte bundan sonra izlenecek yol size anlatılacaktır. Düşük riskli sonuçlarda bir müdahale yapılmazken yüksek riskli sonuçlarda CVS veya amniyosentez yapılabilir, buna doktorun aydınlatması ile aile karar vermelidir.

ENTEGRE TEST NEDİR?

ENTEGRE TEST NEDİR?
Gebelikte entegre test (entegre tarama testi) iki testin ardışık yapılması ile uygulanır.
1) 11-14 haftalar arasında anne kanında PAPP-A ölçümü ve bebeğin ense kalınlığı (NT) ölçümü yapılır. Bu ölçümlere göre bir risk belirlenmez, sadece daha sonra yapılacak olan test beklenir.
2) 16-20 haftalar arasında dörtlü test yapılır ve birinci maddede belirtilen ölçümler ile entegre edilerek risk sonucu belirlenir.

Testte yukarıda anlatıldığı gibi NT ölçümü yapılarak sonuç belirlenirse buna tam entegre test (full integrated test) denir. Ultrasonla NT ölçümü yapılmadan sadece PAPP-A ve dörtlü test ölçümleri hesaplanarak test yapılırsa buna serum entegre test (serum integrated test) denir.

Hamilelikte entegre test Down sendromlu gebelikleri tespit etme başarısı en yüksek, en güvenilir testtir. Down sendromlu bebeklerin %92’si tam entegre test ile belirlenebilir. Serum entegre testte bu oran %89’dur.

Entegre test sonucuna göre bebekte Down sendromu (trizomi 21) ve Edwards sendromu (trizomi 18) riski belirlenir. Sonucun yüksek riskli çıkması durumunda bebekte hastalık riski vardır ancak bebek tamamen normal de olabilir bu nedenle kesin netice için amniosentez yapılması gerekir. Bu test ile AFP ölçümü yapıdığı için bebekte nöral tüp defekti riski de belirlenebilir.

Basamaklı Tarama Testi (Sequential Screening Test): 11-14 hafta arsında NT ve PAPP-A veya NT, PAPP-A ve B-HCG bakılır. Sonuçta Down sendromu riski çıkanlara amniosentez önerilir. Down sendromu riski normal çıkanlara 16-20 hafta arasında dörtlü test yapılarak yukarıdaki gibi entegre test sonucu belirlenir.